Historia


Miejscowość Szudziałowo położona jest w dolinie polodowcowej między dwoma wzgórzami morenowymi. Początki jej giną w mrokach zmierzchłych dziejów i trudno jest ustalić datę powstania. Z brzmienia nazwy można przypuszczać, że pochodzi ona z przed XIII w. z czasów przebywania na tych ziemiach Jadźwingów. Najstarszym dokumentem mówiącym o Szudziałowie, jest akt erekcyjny kościoła w Sokółce z roku 1592, a z nim razem i w Szudziałowie. Z dokumentu tego dowiadujemy się, że w początkach XVII w. Wawrzyniec Jeleński szlachcic z Korzeniewa Surowego, miał w swej administracji 14 włók ziemi królewskiej w tym i Szudziałów. Z kolei król Zygmunt III Waza, zmieniając pierwotne nadanie funduszu dla kościoła w Sokółce, w r. 1601 mówi o Szudziałowie, jako o filii kościoła w Sokółce; jako fundator zastrzega sobie prawa kolatorskie. Z postanowień, podjętych na Sejmie Warszawskim, odbytym w roku 1611, dowiadujemy się, że rodzina Eysmontów /Eysymontów/ domaga się aby im oddano ich dobra - Szudziałowo, zabrane podczas tzw. pomiaru włócznego Leśnictw Kryńskiego, Kuźnickiego i Odelskiego i dołączone do gruntów królewskich. To można tylko przypuszczać, że przed XVI w. Szudziałowo było dziedzictwem Eysymontów zamienionym później na grunta królewskie, a wreszcie znów wróciło na własność prywatną.

 

Mówiąc o przynależności Szudziałowa do Eysymontów, trzeba zaznaczyć, że dobra szudziałowskie rewindykował swojemu domowi Jędrzej Eysymont. Ród Eysymontów /pisano Eysmont/ występował w Wielkim Księstwie Litewskim i był herbu Korab.

 

Sądząc z obecnego stanu wsi słusznie możemy przypuszczać, że ta własność prywatna została rozparcelowana i w tej formie przetrwała do naszych czasów.

 

Podobnie jak powstanie wsi, tak samo i jej nazwa ginie w mrokach dawnych dziejów. W najstarszych dokumentach kościelnych figuruje nazwa Szudziałów. Jeżeli chodzi o kościół to pierwszy został zbudowany w roku 1601, na mocy fundacji króla Zygmunta.

Szerzej o historii Szudziałowa można znaleźć:

 

1.  "Słownik geograficzny Królestwa Polskiego" - Warszawa 1892 r.

2.  "Szudziałowo - kościół i parafia" autorstwa ks. M. Stopczyńskiego 1947/49

3.  "Powiat Sokółski..." autorstwa W. Bujnowski wyd.W-wa 1939

4.  "Kościół w Szudziałowie" autorstwa ks. H. Żukowski